Aktualności
 

Aktualności

 

 

Anno Domini 2014

Czcigodne Damy i Rycerze

Zarząd Chorzowskie Bractwo Rycerskie Bożogrobców
staropolskim obyczajem, życzy wszystkim swoim członkom
i sympatykom oraz Mieszkańcom Chorzowa
pełnych ciepła i miłości Świąt Bożego Narodzenia oraz błogosławieństwa
Bożego i wszelkiej pomyślności w życiu osobistym. Niechaj Gwiazdka Betlejemska,
która świeci Wam o zmroku doprowadzi Was do szczęścia
w nadchodzącym Nowym Roku 2015

 

UROCZYSTOŚĆ ODSŁONIĘCIA TABLICY UPAMIĘTNIAJĄCEJ 75. PUŁK PIECHOTY STACJONUJĄCY W CHORZOWIE W LATACH 1922 - 1939

 

   Chorzowskie Bractwo Rycerskie Bożogrobców wchodzące w skład Komitetu Honorowego Fundacji Tablicy Pamiątkowej 75 Pułku Piechoty w Chorzowie ma zaszczyt zaprosić do udziału w uroczystościach, które odbędą się w Chorzowie w dniu 5 września 2014 r.



 

 

 

75 Pułk Piechoty - zarys dziejów

 


       75 Pułk Piechoty ma złożony wielkopolsko śląski rodowód. Powstał on dzięki inicjatywie działającego w Poznaniu Komitetu Obrony Śląska w wyniku połączenia trzech niezależnych batalionów piechoty. Dwa pierwsze bataliony, których proces organizacji i scalenia trwał  od lutego do maja 1919 r. utworzyły pułk  o nazwie  1 Pułk Strzelców Bytomskich (lub Bytomski Pułk Strzelców) nawiązywało do dużej ilości służących w nim Górnoślązaków. W lipcu 1919 przyłączono do pułku trzeci batalion, również składający się w większości z Górnoślązaków. Jednym z pierwszych zadań jakie powierzono 1 PSB było zabezpieczenie  granicy polsko niemieckiej w rejonach  Wieruszów - Praszka, Zebrzydowice i Cynków - ujście Białej Przemszy. W służbie granicznej na Śląsku pułk pozostawał ( z przerwami) od maja 1919 do lutego 1920 r. Następnie został przerzucony do Ostrowa Wielkopolskiego gdzie wszedł w skład odwodu grupy zachodniej Frontu Wielkopolskiego. Tam 1 PSB otrzymał uzupełnienie, z którego utworzono dodatkowy IV batalion. Wśród żołnierzy tego batalionu znów znalazło się wielu Górnoślązaków i Wielkopolan. Pułk brał udział w obejmowaniu i zabezpieczeniu terenów zachodniej Wielkopolski (koniec stycznia - luty 1920). Na początku marca 1920 r. 1 Pułk Strzelców Bytomskich na mocy rozkazu Ministerstwa Spraw Wojskowych zmienił nazwę na 167 Bytomski Pułk Piechoty oraz zmienił   przydział z VIII Brygady Piechoty  na VII Brygadę Rezerwową. W maju w składzie tej brygady pułk został skierowany na Front Litewsko - Białoruski co wywołało fale niezadowolenia wśród żołnierzy pułku pochodzących ze Śląska, którzy uważali, ze pułk powinien być użyty do walki z Niemcami na Górnym Śląsku. Niezadowolenie  żołnierzy zostało opanowane. Zwyciężyła dyscyplina i karność Górnoślązaków. W dniu 2 czerwca 167 PP wziął udział w zwycięskiej bitwie z Rosjanami w miejscowości Rybczany. Na pamiątkę tego wydarzenia dzień 2 czerwca ustanowiony został w 75 PP dniem święta pułkowego. Pod koniec lipca 1920 r., po przejściu Bugu w rejonie Małkini 167 B PP został wycofany z frontu celem reorganizacji i uzupełnień  wielkich strat jakich doznał podczas walk na wschodzie oraz podczas odwrotu. Z ocalałych żołnierzy 167 PP utworzono jeden batalion, a pozostałe dwa przydzielono z innych jednostek. Po osiągnięciu gotowości bojowej 167 PP wziął udział w dalszych walkach z Armią Czerwoną m.in. w rejonie Pułtuska, nad Narwią dochodząc do Ostrołęki (24 VIII 1920) gdzie zakończył swój udział w wojnie. Z Ostrołęki pododdziały pułku zostały przewiezione do Inowrocławia. Tam też począwszy od października do listopada 1920 r. demobilizowani byli z pułku Ślązacy zwalniani z wojska na skutek reklamacji Polskiego Komitetu Plebiscytowego. Na początku 1921 roku na mocy rozkazu wydanego przez ministra spraw wojskowych dotychczasowy 167 Bytomski Pułk Piechoty w ramach reorganizacji Wojska Polskiego zmienił nazwę i numer na 75 Pułk Piechoty i otrzymał przydział do 23 Dywizji Piechoty, na którą jeszcze w grudniu 1920 roku została przemianowana  VII Brygada Rezerwowa. Pułk stacjonował w tym czasie w Biedrusku. Tam też w dniu 14 maja 1922 r. otrzymał z rąk marsz. Józefa Piłsudskiego swój nowy regulaminowy sztandar, który ufundowało społeczeństwo Poznania.  

 


20 czerwca 1922 r. wkroczyły do Katowic oddziały Wojska Polskiego  obejmujące przyznaną Polsce decyzją Rady Ambasadorów część Górnego Śląska. Na czele wszystkich polskich oddziałów maszerował I batalion 75 Pułku Piechoty spadkobierca 1 Pułku Strzelców Bytomskich i 167 Bytomskiego Pułku Piechoty. Oddział ten razem z innymi wkroczył w dniu 23 czerwca do Królewskiej Huty, która to miejscowość stała się macierzystym garnizonem 75 PP. W okresie pokojowym I batalion został zakwaterowany w Rybniku, II wraz z dowództwem pułku stanął w Królewskiej Hucie, a batalion III w Hajdukach Wielkich.
Życie pokojowe pułku było związane z garnizonem. Żołnierze II i III batalionu na bieżąco byli widoczni na terenie miasta: w drodze na ćwiczenia, na przepustkach, w kościele. Kadra pułku była zapraszana na różnego rodzaju uroczystości, które organizowały władze państwowe, miejskie, organizacje społeczne czy paramilitarne. Pozytywną reklamę robiła pułkowi jego orkiestra. Podczas obchodów świąt państwowych pułk brał udział w organizowanych na terenie garnizonów defiladach. Szczególnie uroczyście obchodzono w pułku, co również przekładało się na cały garnizon, święto pułkowe. Miało ono co roku podobny przebieg (apel poległych, uroczyste nabożeństwo, wspólny obiad żołnierski w koszarach, zawody sportowe, bale). Stałym i szczególnie celebrowanym elementem każdego święta pułkowego była defilada pułku oraz chorzowskich organizacji parawojskowych, wśród których szczególnym uznaniem cieszyło się Koło 75 Pułku Piechoty zrzeszające weteranów 1 Pułku Strzelców Bytomskich  i 167 Bytomskiego Pułku Piechoty. Podczas tych defilad poczet sztandarowy "Bytomiaków" zawsze szedł tuż za pocztem ze sztandarem pułkowym. Niezwykle uroczyście obchodzone było święto pułkowe w dniu 2 czerwca 1934 roku, kiedy to przypadła 15 rocznica powstania 1 PSB oraz 14 rocznica bitwy pod Rybczanami. Podczas obchodów tego święta pułkowego uczestniczący w nim biskup polowy Wojska Polskiego Józef Gawlina poświęcił nowowybudowane koszary pułku, odprawił uroczyste nabożeństwo i poświęcił urny z ziemią z pobojowisk 167 BPP. W tym dniu został również odsłonięty i poświęcony pomnik poległych Bytomiaków, który został wybudowany na terenie nowych koszar. W podstawę pomnika zostały wmurowane urny z ziemią z pobojowisk, które uprzednio poświęcił bp J. Gawlina.  W uroczystościach tych udział wzięły delegacje pozostałych pułków 23 Dywizji, dawni dowódcy i weterani 1PSB i 167 BPP, przedstawiciele miejscowych władz oraz liczni zaproszeni goście.

 

W okresie swego istnienia 1 PSB, 167 BPP i 75 PP jednostkami tymi dowodzili:


mjr Roman Witorzeniec
por. Paweł Urban
ppłk Władysław Langner
płk Tadeusz Wołkokwicki
płk Wacław Klaczyński
płk dypl. Stanisław Habowski.